Mounjaro (tirzepatide) là một trong những loại thuốc được nhắc đến nhiều nhất trong lĩnh vực điều trị đái tháo đường và béo phì trong vài năm gần đây. Tại Nhật Bản, thuốc liên tục xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội với những lời quảng cáo như “chỉ cần tiêm là giảm cân” hay “giảm cân mà không cần ăn kiêng”.
Tuy nhiên, đằng sau sự nổi tiếng đó là nhiều tranh luận về việc sử dụng thuốc ngoài chỉ định, nguy cơ tác dụng phụ và tình trạng mua bán trái phép trên mạng xã hội. Vậy Mounjaro thực chất là thuốc gì? Có thực sự hiệu quả trong giảm cân và ai là người phù hợp để sử dụng?
1. Mounjaro là thuốc gì?
Mounjaro là tên thương mại của tirzepatide, một thuốc tiêm dưới da sử dụng một lần mỗi tuần.
Điều quan trọng cần biết là Mounjaro không được phát triển với mục đích ban đầu là thuốc giảm cân. Thuốc được nghiên cứu để điều trị đái tháo đường type 2, giúp cải thiện kiểm soát đường huyết ở người bệnh.
Tirzepatide là thuốc đầu tiên được phê duyệt có cơ chế đồng vận kép trên hai thụ thể GIP và GLP-1, hai hormone đường ruột có vai trò điều hòa đường huyết và cảm giác no. Chính cơ chế đặc biệt này giúp thuốc không chỉ kiểm soát đường huyết mà còn hỗ trợ giảm cân ở nhiều bệnh nhân.
Tại Nhật Bản, Mounjaro được phê duyệt để điều trị đái tháo đường type 2. Trong khi đó, cùng hoạt chất tirzepatide cũng đã được phê duyệt dưới tên thương mại Zepbound để điều trị béo phì ở những bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn chỉ định. Điều này đồng nghĩa với việc không phải mọi người muốn giảm cân đều phù hợp để sử dụng thuốc.
2. Mounjaro giúp giảm cân bằng cách nào?
Không giống các loại thuốc làm tăng chuyển hóa hay “đốt mỡ”, Mounjaro giúp giảm cân chủ yếu thông qua việc điều hòa cảm giác đói và lượng thức ăn đưa vào cơ thể.
Thuốc có thể:
- Giảm cảm giác đói.
- Tăng cảm giác no sau bữa ăn.
- Làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày.
- Giúp người bệnh ăn ít hơn một cách tự nhiên.
- Đồng thời cải thiện kiểm soát đường huyết ở người mắc đái tháo đường type 2.
Nhờ đó, lượng năng lượng nạp vào cơ thể giảm xuống, góp phần giảm cân khi kết hợp với chế độ ăn uống và vận động hợp lý.
Lưu ý: Mounjaro không phải là thuốc “đốt mỡ” và cũng không thể thay thế hoàn toàn việc thay đổi lối sống.
3. Hiệu quả giảm cân của Mounjaro có thực sự tốt?
Nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn đã cho thấy tirzepatide là một trong những thuốc điều trị béo phì có hiệu quả cao hiện nay.
Trong nghiên cứu SURMOUNT-1 kéo dài khoảng 72 tuần, mức giảm cân trung bình phụ thuộc vào liều sử dụng, dao động khoảng 15–21% trọng lượng cơ thể khi người bệnh kết hợp điều trị bằng tirzepatide với chế độ ăn giảm năng lượng và tăng cường hoạt động thể lực.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng:
- Hiệu quả khác nhau giữa từng người.
- Không phải ai cũng đạt mức giảm cân tương tự.
- Việc điều trị luôn đi kèm thay đổi chế độ ăn và lối sống.
- Người bệnh cần được bác sĩ theo dõi trong suốt quá trình điều trị.
Vì vậy, không nên kỳ vọng rằng chỉ cần tiêm thuốc là có thể giảm cân mà không cần thay đổi thói quen sinh hoạt.
4. Những tác dụng phụ cần lưu ý
Giống như bất kỳ thuốc kê đơn nào, Mounjaro cũng có thể gây ra tác dụng không mong muốn.
Tác dụng phụ thường gặp
Đa số xuất hiện trong những tuần đầu điều trị hoặc khi tăng liều:
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Tiêu chảy.
- Táo bón.
- Đầy bụng.
- Đau hoặc khó chịu vùng bụng.
- Giảm cảm giác thèm ăn.
Ở nhiều bệnh nhân, các triệu chứng này sẽ giảm dần khi cơ thể thích nghi với thuốc.
Các nguy cơ ít gặp nhưng cần lưu ý
Mặc dù hiếm gặp hơn, tirzepatide vẫn có thể liên quan đến:
- Viêm tụy cấp.
- Sỏi mật hoặc viêm túi mật.
- Mất nước do nôn hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Hạ đường huyết khi sử dụng cùng insulin hoặc một số thuốc điều trị đái tháo đường khác.
- Phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội kéo dài, nôn nhiều, khó thở hoặc các dấu hiệu bất thường khác, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay.
5. Ai nên và không nên sử dụng Mounjaro?
Có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ định
- Người mắc đái tháo đường type 2.
- Người mắc béo phì đáp ứng tiêu chuẩn điều trị.
- Người có các bệnh lý liên quan đến béo phì như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc đái tháo đường type 2 theo đánh giá của bác sĩ.
Không nên tự ý sử dụng
- Người chỉ muốn giảm vài kilogram vì mục đích thẩm mỹ.
- Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
- Người có tiền sử dị ứng với tirzepatide.
- Người có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC) hoặc hội chứng MEN2.
- Người tự mua thuốc qua mạng xã hội hoặc từ các nguồn không chính thức.
Lưu ý: Mounjaro không được chỉ định để điều trị đái tháo đường type 1 hoặc nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA). Việc sử dụng thuốc cần được bác sĩ đánh giá lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định.
6. Nhật Bản đang cảnh báo điều gì về Mounjaro?
Trong thời gian gần đây, Mounjaro được nhắc đến rất nhiều trên TikTok, Instagram và các nền tảng mạng xã hội tại Nhật Bản với những lời quảng cáo như “chỉ cần tiêm là giảm cân”.
Theo phóng sự của TBS NEWS, nhu cầu tăng cao đã kéo theo tình trạng mua bán thuốc trái phép trên mạng xã hội. Tháng 6/2026, cảnh sát tỉnh Osaka đã chuyển hồ sơ ba người sang cơ quan công tố vì nghi ngờ bán và tàng trữ Mounjaro trái phép sau khi mua bán qua SNS.
Bộ trưởng Y tế Nhật Bản cũng kêu gọi người dân không mua bán thuốc giữa cá nhân với cá nhân và nhấn mạnh việc sử dụng ngoài chỉ định có thể tiềm ẩn những nguy cơ chưa được đánh giá đầy đủ.
Các chuyên gia về đái tháo đường cho rằng điều đáng lo ngại không phải là bản thân thuốc, mà là việc sử dụng sai đối tượng. Khi được kê đơn đúng chỉ định và theo dõi y tế, tirzepatide có thể mang lại lợi ích rõ rệt. Ngược lại, việc tự ý mua thuốc hoặc sử dụng chỉ vì mục đích giảm cân có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và bỏ sót những chống chỉ định quan trọng.
7. Kết luận
Mounjaro (tirzepatide) là một bước tiến quan trọng trong điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì. Các nghiên cứu đã chứng minh thuốc có thể giúp giảm cân đáng kể ở những bệnh nhân phù hợp khi được kết hợp với chế độ ăn uống và vận động.
Tuy nhiên, Mounjaro không phải là “thuốc giảm cân thần kỳ” và càng không nên được sử dụng theo xu hướng trên mạng xã hội. Đây là thuốc kê đơn với những chỉ định, chống chỉ định và nguy cơ tác dụng phụ cần được bác sĩ đánh giá cẩn thận.
Nếu đang cân nhắc sử dụng tirzepatide để kiểm soát cân nặng, hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp và an toàn nhất.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW).
https://www.mhlw.go.jp/content/11120000/001177708.pdf - Eli Lilly Japan. Thông tin chuyên môn về Mounjaro và Zepbound.https://www.lilly.com/jp/patients-families/appropriate_use
- Nghiên cứu SURMOUNT-1 (NEJM)
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038 - TBS NEWS (news23).
https://newsdig.tbs.co.jp/articles/-/2711014
HGTJAPAN ngoài cung cấp dịch vụ phiên dịch y tế, hỗ trợ khám và điều trị bằng phương pháp tế bào gốc tại Nhật Bản, còn là đơn vị phân phối thực phẩm chức năng và dụng cụ phúc lợi y tế chính hãng từ Nhật. Quý khách có nhu cầu, vui lòng liên hệ ngay với HGTJAPAN để được tư vấn chi tiết nhanh chóng.
